У райцэнтры Карма будучы творца Аляксей Сазанчук спасцігаў работу следчага

30.07.2021 / Гомельская правда
Рэальным падзеям, што адбываліся з рэальнымі людзьмі ў няпростых 80-х гадах мінулага стагоддзя, прысвяціў адразу дзве кнігі з адной назвай «Ах, судьба моя, Корма!» пісьменнік-краязнаўца Аляксей Сазанчук.

Аляксей Сазанчук надпісвае аўтографы для чытачоў

Прыцяжэнне роднага парога

Ён нарадзіўся ў Нараўлянскім раёне, у вялікай вясковай сям’і быў самым малодшым, сёмым дзіцём. Сталае жыццё Аляксея Іванавіча было звязана са службай у органах унутраных спраў. Прайшоў шлях ад радавога міліцыянера да намес­ніка начальніка Жлобінскага ГРАУС, працаваў у следчых падраздзяленнях УУС Ямала-Нянецкай аўтаномнай акругі Расіі, куды лёс закінуў з сям’ёй пасля трагічных падзей на Чарнобыльскай АЭС. У 1996-м у званні падпалкоўніка міліцыі выхадзец з Палесся пайшоў на пенсію і праз некалькі гадоў вярнуўся ў Беларусь. Жыў на Гродзеншчыне, там стварыў шэраг краязнаўча-мастацкіх кніг: пра людзей, якія побач, блізкіх па духу і сумленных, шчырых працаўнікоў, ды і пра зямлю, якая прыходзіла ў снах, родную Нараўляншчыну.
Як кажуць, сэрцу не загадаеш: нарэшце, у 2016 годзе творца прымае рашэнне вярнуцца ў родныя мясціны. І тут ужо натхнёна працуе як пісьменнік-краязнаўца.
Нядаўна, у 2020-м, з друку выйшла яго дакументальная аповесць «Дарога даўжынёю ў жыццё» пра жыццёвы шлях земляка, ветэрана Вялікай Айчыннай вайны, гамяльчаніна Аляксея Галавацкага, які служыў кулямётчыкам у партызанскім атрадзе, удзельнічаў у ліквідацыі бандфарміраванняў у Заходняй Украіне, у складзе 1-га Беларускага фронту дайшоў да Берліна. І вось пісьмен­нік-дакументаліст Сазанчук у розных выдавецтвах Беларусі выдае адразу дзве паўнавартас­ныя кнігі, паяднаныя адной назвай «Ах, судьба моя, Корма!».

Пра зямлю, якая стала роднай

Чаму Карма? Чаму менавіта гэты невялікі раённы цэнтр стаў вызначальным для творцы? Адказ у біяграфіі Аляксея Іванавіча. Ды і ў самой кнізе.

Выпускнік Валгаградскай вышэйшай следчай школы МУС СССР Аляксей Сазанчук на працягу пяці гадоў служыў следчым, затым старшым следчым Кармянскага РАУС. У гэтым прыгожым краі сустрэў гасцінных, працалюбівых, дбайных і таленавітых лю­дзей, якія шчыра клапаціліся і любілі сваю родную зямлю. Іх лёс, акроплены многімі сумнымі падзеямі – Чарнобылем, развалам СССР, хваляваў і хвалюе Сазанчука. Безумоўна, да дробязей памятае і свае першыя крымінальныя справы, якія яму, маладому следчаму, даводзілася весці ў пасожскай глыбінцы. І калі вярнуўся на роднае Палессе, надта карцела ўзяцца за напісанне кнігі пра Кармяншчыну, той час, што перажываў сам з яе людзьмі.

Хто яны, героі?

Персанажы дзвюх кніг – рэальныя людзі. Кіраўнікі ўладных, праваахоўных структур таго часу, простыя людзі. Адданыя зямлі, на якой жылі, любілі і працавалі, якія паважалі і падтрымлівалі аратых і сейбітаў, работнікаў сацыяльнай сферы, інтэлігенцыю. Такія героі Аляксея Сазанчука, як, на­прыклад, першы сакратар райкама партыі Міхаіл Ігнаценка, пракурор Анатоль Лук’янаў, верылі ў сваю краіну і законнасць, заўсёды былі на баку сумленных працаўнікоў.

Аўтар праўдзіва паказвае і беспрынцыпных кар’ерыстаў, якія сваімі дзеяннямі знішчалі веру ў справядлівасць. Прыводзіць прыклады двайной маралі, паказвае, як перараджэнне і хлусня заганяюць у тупік маладога юрыста, выпускніка вышэйшай следчай школы…
Апісваючы рэальныя падзеі, Сазанчук дае свае ацэнкі таму часу. Ён даказвае, што сацыялістычны ўклад жыцця – гэта клопат пра чалавека, гэта мір і стваральная праца, а ўсе недахопы савецкага ладу (яны, безумоўна, былі) можна і трэба было хутка выправіць, а не развальваць цалкам краіну і знішчаць усё лепшае, створанае продкамі, ва ўгоду капіталістычнаму свету. А сёння, праз тры дзесяцігоддзі, па віне гэтага ж крыміналізаванага «раю», свету грошай, наркамафіі і распусты ў войнах палаюць цэлыя кантыненты, гінуць сотні тысяч нявінных людзей.
Аўтар палымяна заклікае ўсіх землякоў асэнсоўваць падзеі, берагчы сваю зямлю, спыняць любыя фашысцкія памкненні, а лідараў краін і ініцыятараў правакацый прыцягваць да такой жа адказнасці, як і нацыстаў пасля Вялікай Айчыннай вайны.
Новыя кнігі дакументаліста-палешука, безумоўна, могуць выклікаць дыскусіі, шэраг яго разважанняў могуць паказацца наіўнымі, аднак не пагадзіцца з большасцю вывадаў аўтара цяжка, бо творца мае рацыю: любому злу не павінна быць месца на планеце Зямля!