Дзяражычы. Лоеўскі раён
- 12594
- 10:11
- 21.04.2018
Поделиться
Вандроўка пяцідзясятая. Напярэдадні Радаўніцы быў самы час узгадаць і святыя імёны тых, хто вызваляў нашу Лоеўшчыну ад нямецка-
фашысцкіх захопнікаў, пракладваў цаной уласных жыццяў калідор вызваленню Беларусі па Дняпры, чапляючыся за кожную пядзю на лоеўскім плацдарме.
фашысцкіх захопнікаў, пракладваў цаной уласных жыццяў калідор вызваленню Беларусі па Дняпры, чапляючыся за кожную пядзю на лоеўскім плацдарме.
Напярэдадні Радаўніцы быў самы час узгадаць і святыя імёны тых, хто вызваляў нашу Лоеўшчыну ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў, пракладваў цаной уласных жыццяў калідор вызваленню Беларусі па Дняпры, чапляючыся за кожную пядзю на лоеўскім плацдарме. На мемарыяле ў вёсачцы Дзяражычы мы пакланіліся памяці 1930 воінаў, сярод якіх 12 Герояў Савецкага Саюза, што знайшлі тут спачын. Вуліцы гэтага селішча носяць іх імёны, сярод якіх Фёдар Папоў з Якуціі. Штогод адтуль і з іншых рэспублік былога Саюза прыязджаюць школьнікі і моладзь, ускладаюць кветкі і, вядома, ідуць у госці найперш да мясцовай знакамітасці, ганаровага грамадзяніна Лоеўскага раёна Афанасія Шклярава. 
І дом Афанасія Гаўрылавіча такі ж адметны, як і сам гэты чалавек. Будынак бы карункамі аздоблены разьбой, унутры ёсць ложак з чырвонага дрэва, зроблены ўласнаручна. Цікавая асабістая бібліятэка, у якой шмат мемуараў вядомых палкаводцаў Вялікай Айчыннай, часопісы пра паляванне, якім захапляўся былы работнік рачнога порта (адпрацаваў там 43 гады, хадзіў па Дняпры, Сожы, Прыпяці). Гаўрылавіч і зараз шмат чытае, праўда, карыстаецца лупай. А як натхнёна дэкламуе ўласныя вершы!
Я к вам из мужества сердец,
Сумевших мудро переплавить
Войны железо и свинец
Не в месть, а в горестную память. 
Гомельскія дачнікі
Бы тыя буслы, прыляцелі ў Дзяражычы з гарадскіх кватэр дачнікі-гамяльчане. Па водару юшкі, які вітаў у наваколлі, мы вызначылі дом ветэрана працы Яўгена Шэмакова, які, лічы, 20 пенсійных гадоў падзяляе з гэтым райскім кутком прыроды. Акурат рыхтаваўся сустракаць ветэрана фінансавай сістэмы Гомельшчыны Андрэя Круглея, каб разам адкрываць сезон. У чаканні гасцей падзяліўся: электрыкі сёлета зрабілі ўсё магчымае, каб буслы не селі ў Дзяражычах на свае гнёзды — вытыркнуты на слупах металічныя штыры. Вось і каля дома Шэмаковых бусла ў гняздзе няма. А гэтая птушка пачувала сябе вельмі добра між людзей, у дварышча заходзіла, тут яе падкармлівалі рыбкай. 
Яўген Фёдаравіч шчыра перажывае за Лоеўшчыну, насельніцтва якой скарачаецца. За Дзяражычы, што становяцца неперспектыўнай вёскай: дзетак тут няма. Параіў парламентарыям і адпаведным структурам прыняць захады жорстка караць тых, хто п’яны садзіцца за руль аўто. Прычым друкаваць у СМІ іх прозвішчы, а таксама тое, колькі гадоў ім даў суд дадаткова менавіта за нецвярозы стан. «Тады можа што і зменіцца, інакшага выйсця не бачу!» — сказаў гэты грамадска актыўны чалавек, які неаднаразова выступаў з прапановамі на розныя тэмы на старонках «Гомельскай праўды». 25 чэрвеня Яўген Шэмакоў адзначыць 80-годдзе. У мінулым годзе са сваёй жонкай Валянцінай Мікалаеўнай ён здзейсніў круіз з Масквы да Казані. 
Падпалкоўнік Віктар Тамашэнка служыў на Украіне, быў ваенным саветнікам у Эфіопіі, намеснікам камандзіра рэактыўнай брыгады ў Афганістане 
Памятаем іх імёны
Сёлета якуты ўручылі ветэрану працы падзячны ліст. Падлеткам разам з роднымі і іншымі вяскоўцамі Шкляраў быў сведкам вызвалення Дзяражычаў восенню 1943 года, а падчас працы ў Гомельскім рачным порце паклапаціўся ўвекавечыць імёны 123 землякоў на вясковым мемарыяле. Афанасій Гаўрылавіч зрабіў і ўласнаручна выбіў на нержавейцы і імёны воінаў 81-й стралковай дывізіі, якія загінулі і пахаваны на беразе возера Глушэц каля аднайменнай вёскі.
Сёлета якуты ўручылі ветэрану працы падзячны ліст. Падлеткам разам з роднымі і іншымі вяскоўцамі Шкляраў быў сведкам вызвалення Дзяражычаў восенню 1943 года, а падчас працы ў Гомельскім рачным порце паклапаціўся ўвекавечыць імёны 123 землякоў на вясковым мемарыяле. Афанасій Гаўрылавіч зрабіў і ўласнаручна выбіў на нержавейцы і імёны воінаў 81-й стралковай дывізіі, якія загінулі і пахаваны на беразе возера Глушэц каля аднайменнай вёскі.
І дом Афанасія Гаўрылавіча такі ж адметны, як і сам гэты чалавек. Будынак бы карункамі аздоблены разьбой, унутры ёсць ложак з чырвонага дрэва, зроблены ўласнаручна. Цікавая асабістая бібліятэка, у якой шмат мемуараў вядомых палкаводцаў Вялікай Айчыннай, часопісы пра паляванне, якім захапляўся былы работнік рачнога порта (адпрацаваў там 43 гады, хадзіў па Дняпры, Сожы, Прыпяці). Гаўрылавіч і зараз шмат чытае, праўда, карыстаецца лупай. А як натхнёна дэкламуе ўласныя вершы!
Я к вам из мужества сердец,
Сумевших мудро переплавить
Войны железо и свинец
Не в месть, а в горестную память.
Гомельскія дачнікі
Бы тыя буслы, прыляцелі ў Дзяражычы з гарадскіх кватэр дачнікі-гамяльчане. Па водару юшкі, які вітаў у наваколлі, мы вызначылі дом ветэрана працы Яўгена Шэмакова, які, лічы, 20 пенсійных гадоў падзяляе з гэтым райскім кутком прыроды. Акурат рыхтаваўся сустракаць ветэрана фінансавай сістэмы Гомельшчыны Андрэя Круглея, каб разам адкрываць сезон. У чаканні гасцей падзяліўся: электрыкі сёлета зрабілі ўсё магчымае, каб буслы не селі ў Дзяражычах на свае гнёзды — вытыркнуты на слупах металічныя штыры. Вось і каля дома Шэмаковых бусла ў гняздзе няма. А гэтая птушка пачувала сябе вельмі добра між людзей, у дварышча заходзіла, тут яе падкармлівалі рыбкай.
Яўген Фёдаравіч шчыра перажывае за Лоеўшчыну, насельніцтва якой скарачаецца. За Дзяражычы, што становяцца неперспектыўнай вёскай: дзетак тут няма. Параіў парламентарыям і адпаведным структурам прыняць захады жорстка караць тых, хто п’яны садзіцца за руль аўто. Прычым друкаваць у СМІ іх прозвішчы, а таксама тое, колькі гадоў ім даў суд дадаткова менавіта за нецвярозы стан. «Тады можа што і зменіцца, інакшага выйсця не бачу!» — сказаў гэты грамадска актыўны чалавек, які неаднаразова выступаў з прапановамі на розныя тэмы на старонках «Гомельскай праўды». 25 чэрвеня Яўген Шэмакоў адзначыць 80-годдзе. У мінулым годзе са сваёй жонкай Валянцінай Мікалаеўнай ён здзейсніў круіз з Масквы да Казані.
З гісторыі вёскі
Па пісьмовых крыніцах вёска вядома з XVIIІ стагоддзя, аднак першыя пасяленні людзей былі ў гэтых маляўнічых мясцінах з сівой старажытнасці. У 1793 годзе Дзяражычы ў складзе Расійскай імперыі, пазней былі цэнтрам Дзяражыцкай воласці, якая была ліквідавана ў маі 1923-га. Каля 200 гадоў прастаяла на беразе Дняпра Свята-Мікольская царква, якую разбурылі ў 30-я гады мінулага стагоддзя. У храме мелася Евангелле, выдадзенае ў Маскве ў 1735-м.
Згодна з перапісам 1897 года, у Дзяражычах былі царква, народнае вучылішча, крама, тракцір, паштовае аддзяленне, прыстань на Дняпры. У 1930-м працавалі школа, хата-чытальня, аддзяленне спажыўкааперацыі. У 1931 годзе арганізаваны калгас «Вялікая Ніва», былі вятрак і кузня. У Вялікую Айчынную ў вёсцы размяшчаўся нямецкі гарнізон, які разбілі партызаны. У кастрычніку 1943 года карнікі спалілі 194 сялянскія падворкі, загінулі 18 жыхароў.
Зараз у Дзяражычах жывуць 60 чалавек, у тым ліку 18 дачнікаў. Бывалькаўскі сельвыканкам актыўна праводзіць работу па зносу старых будынін і аварыйных дрэў.
Па пісьмовых крыніцах вёска вядома з XVIIІ стагоддзя, аднак першыя пасяленні людзей былі ў гэтых маляўнічых мясцінах з сівой старажытнасці. У 1793 годзе Дзяражычы ў складзе Расійскай імперыі, пазней былі цэнтрам Дзяражыцкай воласці, якая была ліквідавана ў маі 1923-га. Каля 200 гадоў прастаяла на беразе Дняпра Свята-Мікольская царква, якую разбурылі ў 30-я гады мінулага стагоддзя. У храме мелася Евангелле, выдадзенае ў Маскве ў 1735-м.
Згодна з перапісам 1897 года, у Дзяражычах былі царква, народнае вучылішча, крама, тракцір, паштовае аддзяленне, прыстань на Дняпры. У 1930-м працавалі школа, хата-чытальня, аддзяленне спажыўкааперацыі. У 1931 годзе арганізаваны калгас «Вялікая Ніва», былі вятрак і кузня. У Вялікую Айчынную ў вёсцы размяшчаўся нямецкі гарнізон, які разбілі партызаны. У кастрычніку 1943 года карнікі спалілі 194 сялянскія падворкі, загінулі 18 жыхароў.
Зараз у Дзяражычах жывуць 60 чалавек, у тым ліку 18 дачнікаў. Бывалькаўскі сельвыканкам актыўна праводзіць работу па зносу старых будынін і аварыйных дрэў.
І боль здыме, і пагамоніць са сваімі пацыентамі загадчыца ФАПа ў Дзяражычах Марыя Лобан
Падпалкоўнік Віктар Тамашэнка служыў на Украіне, быў ваенным саветнікам у Эфіопіі, намеснікам камандзіра рэактыўнай брыгады ў Афганістане
А брат мой у Маскве жыве...
Абапіраючыся на кіёк, тупала па вуліцы былая даярка Ніна Музычэнка. Жанчына не хавала радасці, што вярнулася пасля зімоўкі ў Гомелі на сваю дзяражыцкую сядзібу.
Абапіраючыся на кіёк, тупала па вуліцы былая даярка Ніна Музычэнка. Жанчына не хавала радасці, што вярнулася пасля зімоўкі ў Гомелі на сваю дзяражыцкую сядзібу.
У абласным цэнтры жывуць яе дачка Валя і сын Сяргей, а вось сярэдняя, Ганна, аж у Растоўскай вобласці. Калі мы спыталі Ніну Дзмітрыеўну пра песні яе маленства, якія жывуць у яе памяці, яна праспявала казацка-салдацкую. А распавядала пра перажытае ў вайну:
— У 1943-м мне шэсць гадоў толькі было. Бацька ў партызаны пайшоў, а маці цяжарная. Хавацца даводзілася і на вышках. Упала з іх маці і нарадзіла ў 1943-м сляпога хлопчыка. Брацік мой вывучыўся на выкладчыка-баяніста, кансерваторыю скончыў. У Маскве жыве. 
Реклама
