Хутаранка. Гомельскі раён

Мая суразмоўца падзялілася, што ў 12-гадовым узросце пакінула сваю вёсачку. 

– Быццам я і гараджанка, працавала на двух гомельскіх прадпрыемствах – радыёзаводзе і заводзе вымяральных прыбораў, аднак вёска па-ранейшаму жыве ў сэрцы, – расказала Валянціна Аляксандраўна, у дзявоцтве Пратасава. – Згадваецца наша Хутаранка шматлюднай, вясёлай. Цяпер жа ў ёй у асноўным дачнікі. І я вось прыязджаю з вясны, працую, жыву лета. Адведваю бацькоў на могілках, куды ўжо “перасялілася” большасць карэнных жыхароў. Так жа хочацца, каб жыла і сама вёска, і гістарычная памяць пра яе!

Аляксандраўну, па яе словах, у гэты раз вёў у Хутаранку яшчэ і клопат пра дзве брацкія магілы на вясковых могілках. Там напярэдадні спілоўвалі старыя ссохлыя дрэвы. Жанчына хвалявалася, каб не закідалі адыходамі два свяшчэнныя грудочкі, не зраўнялі. Таму і накіраваліся паглядзець, ці ўсё ў парадку. 

– Школьнікамі мы ха­дзілі прыбіраць гэтыя брацкія магілы. Да Дня Перамогі папяровыя кветкі выраблялі, прыносілі героям, – гаварыла нераўнадушная Валянціна Жукава. Інфармацыю пацвердзіў і яе стрыечны брат Сяргей, жыхар Пясочнай Буды. Пенсіянер прыйшоў пабачыць сястру. Яны абняліся, пастаялі моўчкі. Усклалі кветкі да родных кладоў.

З гісторыі вёскі

Хутаранка вядома з XIX стагоддзя. Спачатку яна была ў Гомельскім павеце Магілёўскай губерніі. Уладальнікам гэтых земляў быў памешчык Крушэўскі. Зафіксаваны такі факт: пасля адмены прыгоннага права сялян тут вельмі сурова каралі за тое, што адмаўляліся працаваць на ўладара. Крупарушка з’явілася ў вёсцы ў 1868-м, а ў 1879-м – маслабойня.

У 1880 годзе ў Хутаранцы была ўжо школа граматы. 548 вяскоўцаў жылі ў 1897 годзе, а ў 1909-м – 590. У 1926-м у вёсцы з’явіўся паштовы пункт. У гэты час Хутаранка была цэнтрам сельсавета Насовіцкай акругі, а праз год ужо ў Гомельскім раёне Гомельскай акругі. Храмавае свята вёскі – першая Прачыстая, 28 жніўня.

Калгас на гэтых землях арганізаваны ў 1929 годзе. 

44 вяскоўцы загінулі на франтах Вялікай Айчыннай. У 1959-м тут жыло 267 чалавек, землі ўваходзілі ў саўгас “Зара” з цэнтрам у Грабаўцы. Зараз Хутаранка ў Грабаўскім сельсавеце. Тут зарэгістравана 56 жыхароў.

Безумоўна, бліжэйшы цэнтр жыцця з усімі аб’ектамі сацыяльнага прызначэння цяпер у Пясочнай Будзе. Там тры магазіны, царква Успення Прасвятой Багародзіцы, ФАП, пошта. І птушкафабрыка, якая плённа працуе.

Прайшлася вуліцамі Хутаранкі і ўбачыла толькі адзін дымок з коміну над дыхтоўнай будынінай, што нібы прырасла да звычайнай драўлянай хаты. “Тут Валя Кардзіонава жыве, чэсна кажучы, сапраўднае прозвішча не памятаю. Мянушка такая ў жанчыны, бо бацька яе, вадзіцель-дальнабойшчык, на акардэоне іграў”, – засведчыў Сяргей Даражэнка. Я ж зазначыла: пакуль дымок уецца, пакуль буслінае гняздо ёсць каля ажыўленай аўтадарогі, жыццё тут працягнецца. 

З Грабаўкі ў Пясочную Буду і наадварот курсіравалі, бы цягнікі, трактары з прычэпамі, везлі курэй на птушкафабрыку і вярталіся зноў за чарговай партыяй. А каля ўпрыгожанага па-навагодняму дагледжанага дома спынілася грузавое аўто. На абедзены перапынак заехаў Ігар Чуясаў, вадзіцель электрасетак. Падзяліўся, што ніколі не шукаў шчасця далёка ад малой радзімы. “Мы і дзяцей сваіх так з жонкай выхавалі: сын Ілля, як і я, вадзіцель, працуе на птушкафабрыцы, дачка Аліна – фларыст у Гомелі. Думаем, што на святы збяромся разам”.
Нагадала хутаранцам пра знакамітую ўраджэнку вёскі Тамару Васюк, мастачку, май­стра дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, кераміста. Тамара Іванаўна – аўтар дэкаратыўных кампазіцый, медалёў, ваз, знакаміты выкладчык сталічнага інстытута культуры.

Напрыканцы жадаю ўсім хутаранцам здароўя і шчасця ў новым годзе! Няхай ён прынясе толькі вясёлы настрой, такі, як у аднайменнай песні, якую спявае Сафія Ратару. Дарэчы, і расійскія кінемата­графісты ў 1919 годзе выпусцілі меладраму пра дзявочы лёс пад назвай “Хутаранка”. Хоць і не пра нашу вёску, ды сама назва фільма ўскалыхне камусьці сэрца згадкай пра родны дом.