Наш зямляк, народны пісьменнік Беларусі, патрыёт роднай зямлі Іван Шамякін сваімі апавяданнямі, аповесцямі, раманамі, гераінямі якіх былі самыя розныя жанчыны, міжволі сцвярджаў: тэма жанчыны – каханай, жонкі, маці, бабулі – самая святая і патрыятычная.
Іван Шамякін з жонкай Марыяй Філатаўнай і ўнучкай
Маладосць Івана Пятровіча супала з гадамі суровых выпрабаванняў Вялікай Айчыннай вайны. Будучы пісьменнік ужо ў 1941-м на фронце, літаральна праз год пасля шлюбу з Марыяй Кротавай, несучы ў сэрцы сваё каханне, бачыць пакуты, гібель дзяўчат, жанчын пад Мурманскам… З іх постацей, з іх рыс характараў паступова і вырастае ў шамякінскай прозе шчыры, некрыклівы вобраз Радзімы.
Марыя Кротава, Марыя Філатаўна… Іван Пятровіч неаднаразова падкрэсліваў, як важны для творцы надзейны сямейны тыл, шчыра радаваўся, што побач з ім яна, адзіная, абраная раз і назаўсёды. 58 гадоў годна, прыгожа пражытага разам… Чытаеш аповесць «Слаўся, Марыя!», напісаную Шамякіным у 1998 годзе, і адчуваеш, што гэта сапраўды і гімн каханню, і рэквіем развітання з любай, з дарадчыцай-музай, маці дзяцей.
Пісьменнік заўсёды з асаблівым замілаваннем, шчырасцю дзяліўся пра першыя свае спатканні з Марыяй, пазначаныя каардынатамі нашага Гомеля: даваенны медтэхнікум, кіно ў клубе чыгуначнікаў каля вакзала, вуліца Астроўскага, дзе паўтара гады кватаравала дзяўчына… Менавіта ў час гэтай акрылёнасці каханнем, у 1936-м, Іван Шамякін, навучэнец тэхнікума будаўнічых матэрыялаў, пісаў вершы, наведваў літаб’яднанне пры «Гомельскай праўдзе», якім кіраваў Леанід Яўменаў. У рэдакцыі абласной газеты будучы пісьменнік адчуў і аднагалосную падтрымку сваіх першых празаічных спроб – апавяданняў. Вось як пра гэта пісаў сам Іван Шамякін: «…Каханне наша памагло мне стаць пісьменнікам. У тую ж зіму я напісаў апавяданне пра фельдшарыцу, якая ў дождж ці снег ідзе ў далёкую леснічоўку, каб прыняць у леснічыхі роды, першыя ў сваёй практыцы. Прынімае і вельмі радуецца нараджэнню чалавека (уплыў апавядання Горкага) і свайму ўменню. Да гэтага я пісаў вершы».
Нездарма і ў пасляваенны час Іван Пятровіч Шамякін даверыў рэдакцыйнаму калектыву «Гомельскай праўды», газеты, якая падтрымлівала творцаў у складанейшыя моманты жыцця ганарарамі, друкаваць урыўкі з «Трывожнага шчасця»…
Многіх сваіх гераінь празаік Іван Шамякін выводзіў з асобы сваёй любай Марыі Філатаўны, адзначаў, што найбольш набліжана да яе Саша Траянава з пенталогіі «Трывожнае шчасце». Сябра класіка, паэт Мікола Мятліцкі, у бытнасць рэдактарам часопіса «Полымя», адзначаў аповесць «Слаўся, Марыя!» як заключную частку рамана.
Сёлетні 2026 год аб’яўлены ў нашай краіне Годам беларускай жанчыны. З гордасцю думаецца пра тое, што народныя пісьменнікі Беларусі, ураджэнцы Гомельшчыны, сярод якіх Іван Пятровіч Шамякін, стварылі сапраўды высокамастацкія літаратурныя помнікі Жанчыне.
