Аб чым пісала «Гомельская праўда» у 1945-м

Музей займаў частку былога палаца князя Паскевіча, размешчанага ў выдатным парку культуры і адпачынку. Яго залы захавалі першапачатковае сваё становішча з часу пабудовы палаца, які будаваўся ў канцы XVIII і пачатку XIX стагоддзяў па плану архітэктара Растрэлі з удзелам лепшых еўрапейскіх майстроў і архітэктараў.

У 1773 годзе Кацярына II падарыла Гомель русскаму палкаводцу фельдмаршалу П. А. Румянцаву-Задунайскаму, які, як гаворыцца ў летапісах, пабудаваў у Гомелі мураваны палац замест дубовага. Наступныя ўладары Гомеля, сыны Румянцавы, а пасля Паскевічы працягвалі пабудову палаца па тыпу венецыянскіх загарадных палацаў.

На працягу больш чым 150 гадоў у палац збіраліся ўнікальныя рэчы, якія паслужылі асноўным фондам арганізацыі музея ў 1919 годзе. У наступныя гады аж да 1941 года музей папаўняўся рэчамі, мастацкімі творамі і іншымі дакументамі, маючымі вялікае гістарычнае значэнне. Гомельскі гістарычны музей меў вялікую папулярнасць сярод працоўных мас. Вядомасць музея распаўсюджвалася далёка за межамі Беларусі. Наведванне яго ў летнія месяцы даходзіла да 10 тысяч чалавек у месяц.

У сучасны момант музею прадастаўлена памяшканне з трох пакояў па Садовай вуліцы № 5, дзе будзе арганізаваны зусім занава абласны музей краязнаўства.

Музеем праводзіцца работа па збору і апрацоўцы матэрыялаў для экспаніравання тэмы «Вялікая Айчынная вайна Савецкага Саюза з гітлераўскай Германіяй». Сярод сабраных і апрацаваных матэрыялаў ёсць: схематычныя карты з паказам гераічнага шляху нашай доблеснай Чырвонай Арміі ад Сталінграда да Гомеля з датамі вызвалення гарадоў і населеных пунктаў Гомельскай вобласці, з паказам размяшчэння партызанскіх атрадаў у тыле ворага на Гомельшчыне, план горада Гомеля з нанясеннем разбураных кварталаў.

Зроблена і сабрана 153 фатаграфіі, сярод якіх больш за 40 штук з жыцця і гераічнай барацьбы партызан, фота разбурэнняў і зверстваў нямецкіх акупантаў, фотаздымкі гістарычных помнікаў і іншыя.

Набыты два часопісы – альбомы рукапісныя з ілюстрацыямі – «Рагачоўскія партызаны ў барацьбе з нямецкімі акупантамі». Ёсць дзве друкарскія пераносныя машынкі, на якіх друкаваліся падпольныя газеты і лістоўкі у тыле ворага на Гомельшчыне.

Сабрана больш за 300 экзэмпляраў гомельскіх падпольных газет і 93 лістоўкі, 5 насценных партызанскіх газет, 9 розных часопісаў, якія выдаваліся спецыяльна для партызан і падпольшчыкаў. Ёсць самаробная зброя партызан, мастацкія творы – партрэты, карціны і зарысоўкі з партызанскага жыцця, сярод якіх асаблівы інтарэс прадстаўляюць карціны: «Налёт партызан», «Суд над фрыцам», «Рэйкавая вайна», «Захоп нямецкай баржы ля вёскі Шарпілаўка», «Нядзельнік па аднаўленні Гомеля». Партрэты: камандзіра партызанскай брыгады Героя Савецкага Саюза тав. Барыкіна, Героя Савецкага Саюза тав. Котчанкі, камісара партызанскага атрада тав. Рамбаева і іншых. Усяго больш за 50 мастацкіх твораў мастака Лебедзева.

Сабрана 80 дакументаў, якія характарызуюць гераічную барацьбу партызан на Гомельшчыне, зверстваў нямецкіх акупантаў у Гомелі і вобласці і іншыя.

Сабраны і апрацаваны звесткі аб колькасным складзе, узбраенні і баявой дзейнасці партызанскіх брыгад і атрадаў вобласці з моманту іх арганізацыі да расфарміравання.

У сучасны момант музей апрацоўвае матэрыялы для афармлення тэм: «Гомель напярэдадні Айчыннай вайны», «Гомель пад ігам нямецкіх акупантаў» і «Гераічная барацьба гамяльчан з акупантамі», а таксама афармляе матэрыялы па аднаўленні разбуранага нашага роднага Гомеля.