Узяў тавар — грошы на бочку

  • 1799
  • 00:00
  • 16.02.2008
  • Степан БОЛОТКИН
Поделиться
Бадай, не знойдзеш у вобласці агранома, які б не ведаў рэспубліканскае сельскагаспадарчае унітарнае прадпрыемства “Эксбаза “Уваравічы” Буда-Кашалёўскага раёна. Многія для сваіх гаспадарак пастаянна закупляюць тут элітнае насенне збожжавых, зернебабовых, траў, бульбы і іншых культур. На вырошчванні і  размнажэнні іх і спецыялізуецца эксбаза. Сярод аналагічных спецпрадпрыемстваў рэспублікі буда-кашалёўскае на працягу некалькіх апошніх гадоў займала прызавыя месцы, а летась выйшла нават на першае. Рэалізавана амаль тры тысячы тон насення збожжавых, у тым ліку 600 тон азімага жыта. Гэта амаль у два разы больш, чым у 2006 годзе.

Зараз у складскіх памяшканнях і на зернетаках каля іх поўным ходам вядзецца дапрацоўка насеннага матэрыялу і затарванне яго ў мяшкі.
— Работы ў нас шмат, бо зерня хапае, — паведамляе загадчыца склада Л. У. Сівянкова. —  З гектара летась намалочана больш за сорак цэнтнераў збожжа. Пасля дастаўкі з поля ў склады яго добра прасушылі і ачысцілі па першаму разу.  З мэтай давядзення насення да высокіх кандыцый  зараз ачышчаем насеннае зерне па другому разу. У рабоце пастаянна задзейнічаны высокапрадукцыйны зернеачышчальны комплекс і больш дзесяці паляводаў. За змену падпрацоўваем да дваццаці тон насення.
Адначасова ў бульбасховішчы актыўна вядзецца пераборка клубняў.  Як паведаміла яго загадчыца  Лідзія Кундзелева, асабліва вызначаюцца на гэтай рабоце На­дзея Дашкевіч, Зоя Шыдлоўская, Таццяна Драбышэўская і іншыя пенсіянеркі.
Гэта вельмі радуе. Аднак бяда ў тым, што рэалізацыя насеннага матэрыялу вядзецца зараз марудна.  У дзень за насеннем прыяз­джаюць дзве-тры машыны. Ды і то не заўсёды.  Чаму? На гэта ёсць некалькі прычын. Напрыклад, у многіх сельскіх гаспадарках лічаць, што да сяўбы яшчэ далёка, а таму не спяшаюцца набываць насенне.
Некаторыя ж гаспадаркі гатовы ўзяць насенне, як кажуць, хоць сёння. Але ў эксбазе далёка не ўсім жадаючым яго пакуль што адпускаюць. Ад варот паварот даюць тым, хто не разлічыўся за набытае яшчэ летась насенне. Асобныя гаспадарнікі яшчэ з папярэдніх гадоў маюць запазычанасць і ніяк не могуць разлічыцца. Найбольшая колькасць такіх у Гомельскім, Кармянскім, Чачэрскім і некаторых іншых раёнах.
 — Не ведаю ўжо, як і ўздзейнічаць на даўжнікоў, — абураецца дырэктар эксбазы Д. А. Рысін. — Пра аплату мы неаднаразова напаміналі кіраўнікам многіх сельгаспрадпрыемстваў, іх раённаму кiраўнiцтву.  Але відавочных зрухаў у лепшы бок мала. Што гаварыць пра іншыя раёны, калі некалькі гаспадарак  і нашага не плацяць грошы за выкарыстаны тавар. А КСУП “Саўгас “Дубавіцкі”, які ўзначальвае Васіль Кабаеў, задаўжаў нам звыш трыццаці мільёнаў рублёў. На сёння гэта самы вялікі наш  даўжнік сярод сельгаспрадпрыемстваў вобласці. У нашым раёне своечасова пакуль не плацяць за набытае насенне “Камінтэрн”, “Дзербічы”, “Чабатовічы” і некаторыя іншыя сельгаспрад­прыемствы.
  — З усёй запазычанасці, што павінны нам вяскоўцы вобласці, трэцяя частка даводзіцца на гаспадаркі нашага раёна, —  удакладняе галоўны бухгалтар эксбазы “Уваравічы” Н. І. Тур.
Пракаменціраваць сітуацыю я папрасiў першага намесніка начальніка ўпраўлення сельскай гаспадаркі і харчавання райвыканкама А. М. Сідарэнку.
 — Праблема сапраўды ёсць, — згаджаецца Аляксандр Мікалаевіч. — І райсельгасхарч сумесна з сельскімі гаспадаркамі стараецца яе вырашыць.  Вось і зусім нядаўна пытанні ўзаемаразлікаў паміж сельгаспрадпрыемствамі разглядаліся на аператыўнай нарадзе. Было адзначана, што як  у  “Дубавіцкім”, так і ў іншых гаспадарак-неплацельшчыкаў зараз няма грошай, каб разлічыцца за насенне. Усё з’ядаюць падаткі, зар­плата, гаручае, некаторыя іншыя расходы. Таму мы патрабавалі  ад даўжнікоў  поўнасцю разлічыцца з даўгамі адразу ж пасля паступлення выручкі ад рэалізацыі ўраджаю 2008 года.
Можа, яно i так. Але ж гэты ўра­джай яшчэ трэба вырасціць. Зноў жа патрэбна насенне.  Дзе яго браць, калі  зараз у доўг эксбаза не адпускае? І не толькі гэтае, але і іншыя спецпрадпрыемствы рэспублікі патрабуюць перадаплаты. Значыць, трэба  ў саміх гаспадарках  знаходзіць дадатковыя рэзервы і магчымасці для платы за насенне. Там, дзе кіраўнікі і спецыялісты зацікаўлены ў гэтым і прымаюць адпаведныя меры, праблемы знiкаюць.  Вось канкрэтныя прыклады.
— Мы заўсёды за кошт  звыш­планавага продажу  сельгаспрадукцыі адкладваем грошы на плату за насенне і потым своечасова за яго разлічваемся, — гаворыць старшыня СПК “Крыўск” Буда-Кашалёўскага раёна А. П. Падалячын. — Інакш можам застацца без уваравіцкага насення збожжавых культур. А яно, як пераканаліся на практыцы, высокаўраджайнае. Летась, напрыклад, упершыню за шмат гадоў намалацілі з гектара больш за 70 цэнтнераў хлеба і занялі прызавое месца ў рэспубліцы.  
Аб высокай эфектыўнасці ўваравіцкага насеннага матэрыялу гаварыў і брыгадзір КСУП “Новая ніва”  Лельчыцкага раёна С. В. Жогла.
— Мы ўжо выкарыстоўвалі насенне яравых зерневых культур эксбазы, — падкрэсліў ён. — І атрымлівалі добрую прыбаўку ўра­джаю. Таму і сёлета любой цаной вырашылі загадзя набыць тут насенне пад веснавую сяўбу. А  чым заплаціць? Грошай у нас зараз таксама няма. Але выйсце знайшлі. З пастаўшчыкамі дамовіліся, што замест насеннага зерня, зыходзячы з расцэнак у большай колькасці, завязём фуражнае. Такі варыянт задавальняе абодва бакі.
 — А вось адна з гаспадарак  Нараўлянскага раёна набыла насенне за трох быкоў, — прыпамінае дырэктар эксбазы Д. А. Рысін. —  Я  не прапаную бартэр, але ўпэўнены, што пры жаданні выйсце заўсёды можна знайсці. Напрыклад, у тым жа “Дубавіцкім” маглі б прадаць частку гародніны ці іншай сельскагаспадарчай прадукцыі, а выручаныя грошы пералічыць нам на пагашэнне даўгоў. Такія ж магчымасці маюць і іншыя спажыўцы нашага насеннага матэрыялу. Яны павінны зразумець, што з-за іх даўгоў мы  апынуліся ў фінансавым накладзе.
Сутнасць справы, як далей растлумачыў Дзмітрый Андрэевіч, у наступным. Эксбаза набывае суперэлітныя матэрыялы ў доследных інстытутах рэспублікі. Там у доўг іх не даюць, а патрабуюць перадаплату.  Даводзіцца карыстацца банкаўскімі крэдытамі. А за іх трэба выплачваць немалыя  працэнты.
 — Ды і іншых расходаў у нас хапае, — уступае ў гаворку намеснік дырэктара эксбазы па ідэалагічнай рабоце, старшыня прафкама Н. Ц. Кірпічова. — Людзі ў нас добра працуюць. Іх маглі б прэміраваць, бо зарплата пакуль невялікая. Грошы для гэтага, здаецца, ёсць, але гуляюць па чужых касах, калі можна так сказаць пра даўгі. Ёсць  такая ёмкая народная прымаўка: узяў тавар — грошы на бочку. Напамінаю яе  і нашым даўжнікам.
Сцяпан БАЛОТКІН

Реклама

Для работы сайта используются технические, аналитические и маркетинговые cookie-файлы. Нажимая кнопку «Принять все», Вы даете согласие на обработку всех cookie-файлов
Лента новостей